Nôl i Y ddyletswydd i adrodd am oedolyn sydd mewn perygl o gamdriniaeth a/neu esgeulustod

Ceisio cydsyniad i hysbysu

Lles yr oedolyn sy’n wynebu risg yw’r ystyriaeth flaenoriaethol wrth wneud unrhyw benderfyniad ynghylch ceisio cydsyniad cyn hysbysu. Dylai ymarferwyr, fodd bynnag, geisio cydsyniad gan yr oedolyn pan yn bosibl.

Y rheswm am hyn yw ei fod yn fwy tebygol o:

Mae’n bwysig cael oedolion i ymgysylltu â’r broses cyn gynted â phosibl i sicrhau y caiff eu dymuniadau a’u teimladau eu hystyried pan fo’n bosibl ac i osgoi eu gwneud yn ‘destun gofid’ yn unig.

Awgrymiadau Ymarfer: Ceisio cydsyniad i adroddiad

Gwneud hysbysiad heb gydsyniad

Weithiau, yr oedolyn sy’n wynebu risg yw’r unig ffynhonnell o wybodaeth am yr hyn a ddigwyddodd iddo. Mewn rhai amgylchiadau, mae’n bosibl y bydd angen i ymarferwyr siarad ag oedolyn heb i ofalwr wybod. Os gwneir penderfyniad i beidio â cheisio cydsyniad, mae’n rhaid cofnodi amgylchiadau sy’n berthnasol i’r penderfyniad hwn. Gallent gynnwys:

Dylai ymarferwyr drafod a yw’n briodol ceisio cydsyniad gan yr oedolyn gyda person diogelu dynodedig yr asiantaeth. (Gweler y gweithdrefnau lleol am ragor o wybodaeth).

Os, wedi ystyried dymuniadau’r oedolyn, yr ystyrir bod angen gwneud hysbysiad, mae’n bosibl yr eir yn groes i’w ddymuniadau. Yn y sefyllfa hon:

Mae'r Rheoliad Diogelu Data Cyffredinoln (GDPR) yn rhoi rhagor o reolaeth i unigolion dros eu data personol. Ond nid yw’n rhoi’r hawl iddynt atal asiantaethau rhag rhannu gwybodaeth pan fo pryderon ynghylch oedolyn sy’n wynebu risg. (I gael rhagor o wybodaeth, cyfeiriwch at: y Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol (GDPR) a’r protocolau perthnasol)

Galluedd oedolion sy’n wynebu risg i gydsynio

Mae cydsyniad yr oedolyn sy’n wynebu risg yn ffactor allweddol o ran penderfynu pa gamau gweithredu i’w cymryd mewn ymateb i bryder neu gyhuddiad. Mae’n bosibl bod oedolion ag anghenion gofal a chymorth yn gallu amddiffyn eu hunain rhag camdriniaeth, esgeulustod neu gamfanteisio gan eraill ac nid ydynt o reidrwydd yn methu ag amddiffyn eu hunain oherwydd eu hoedran, bregusrwydd neu anabledd.

Mewn rhai amgylchiadau fodd bynnag, gallai anghenion gofal a chymorth yr oedolyn effeithio ar ei allu i amddiffyn ei hun. Gallai’r anghenion hyn effeithio ar i ba raddau y gallant wneud ac arfer dewisiadau ar sail gwybodaeth a heb fod dan bwysau na gorfodaeth.

Gall gallu oedolion i wneud penderfyniadau deallus fod wedi’i effeithio gan eu galluedd meddyliol.

Mae hyn yn disgrifio’r gallu i wneud penderfyniad penodol. Mae hyn yn cynnwys yr angen i:

Mae galluedd meddyliol yn benodol i benderfyniad arbennig ar amser penodol. Golyga hyn ei bod yn bosibl bod gan berson y gallu i wneud rhai penderfyniadau ond nid rhai eraill neu gall wneud penderfyniadau ar rai achlysuron ond nid eraill. Er mwyn gwneud penderfyniad, mae’n bosibl y bydd angen cymorth ychwanegol ar rai oedolion sydd mewn perygl o gamdriniaeth, megis eiriolaeth, eglurhad syml, cymorth gweledol ac amser ychwanegol. Mae ganddynt hawl gyfreithiol i’r math hwn o gymorth.

Mae gofyn am feirniadaeth broffesiynol dda pan fo oedolyn sy’n wynebu risg yn dioddef, neu mewn perygl o ddioddef camdriniaeth neu esgeulustod a bod ganddo anghenion gofal a chymorth.

Mae’n rhaid ystyried:

Dylai unrhyw weithred a gyflawnir, neu benderfyniad a wneir ar ran person y penderfynwyd nad oes ganddo’r galluedd i wneud y penderfyniad hwnnw, yn ôl y gyfraith, fod wedi’i wneud er ei “fudd pennaf”. Mae’n bwysig ymgynghori ag eraill i gael eu barn ar beth yw budd pennaf y person.

Dylai unrhyw gamau gweithredu a gymerir fod yn gymesur â’r perygl o gamdriniaeth.

Dylai ymarferwyr gofnodi a cheisio parchu dymuniadau personol yr oedolyn a’i annibyniaeth ond, mewn rhai amgylchiadau, gellir penderfynu’n groes i’r dymuniadau hynny, gan gynnwys:

Awgrymiadau Ymarfer: Asesu Galluedd Meddyliol