Awgrymiadau Ymarfer: Rolau a Sefyllfaoedd o Ymddiriedaeth

Diben:
Cefnogi’r broses o wneud penderfyniadau cyson drwy nodi enghreifftiau o rolau sydd fel arfer yn bodloni’r meini prawf cychwynnol neu beidio ar gyfer ystyriaeth Adran 5. Nid yw’r canllawiau hyn yn hollgynhwysfawr a rhaid defnyddio barn broffesiynol bob amser.

Rolau sy’n Debygol o fodloni’r Meini Prawf Cychwynnol (Cyswllt Uniongyrchol neu Anuniongyrchol)

Mae’r rolau hyn fel arfer yn cynnwys cyswllt â phlant neu oedolion sy’n wynebu risg a gallant ddod o fewn gweithdrefnau Adran 5:

• Lleoliadau Addysg:
  • Athrawon, Penaethiaid, Cynorthwywyr Cymorth Dysgu, Staff Cymorth (cegin, gofalwr, goruchwylwyr amser cinio), Llywodraethwyr, perchnogion, pwyllgorau rheoli Unedau Cyfeirio Disgyblion, Myfyrwyr ar leoliad, dysgwyr mewn sefyllfa o ymddiriedaeth
• Gofal Cymdeithasol:
  • Gweithwyr cymdeithasol, swyddogion gofal cymdeithasol, cynorthwywyr gwaith cymdeithasol, gweithwyr cymorth mewn gofal preswyl neu ofal cartref
  • Gofalwyr maeth, gofalwyr lleoliadau oedolion; mabwysiadwyr
• Gwasanaethau Iechyd:
  • Meddygon Teulu, nyrsys, therapyddion galwedigaethol, ymwelwyr iechyd
  • Cynorthwywyr gofal iechyd, porthorion ysbytai
• Gwasanaethau Cyhoeddus a Chymunedol:
  • Swyddogion yr Heddlu/Swyddogion Cymorth Cymunedol yr Heddlu
  • Staff y gwasanaeth tân ac ambiwlans
  • Swyddogion prawf
• Chwaraeon a Hamdden:
  • Hyfforddwyr chwaraeon, athrawon dawns a’r celfyddydau perfformio
• Grwpiau Ffydd a Chymuned:
  • Arweinwyr ffydd, arweinwyr grwpiau cymunedol
• Rolau Gwirfoddol a’r Trydydd Sector:
  • Gweithwyr cymorth elusennau a mudiadau gwirfoddol
• Rolau Eraill:
  • Staff trafnidiaeth sy’n ymwneud â darparu gofal
  • Cynorthwywyr Personol (gan gynnwys y rhai a gyflogir dan drefniadau taliadau uniongyrchol)
  • Tiwtoriaid preifat
  • Aelodau etholedig (sefyllfa o ymddiriedaeth)

Sylwer: Rhestr enghreifftiol yn unig yw hon. Os nad ydych yn siŵr, gofynnwch am gyngor gan Swyddog Dynodedig yr Awdurdod Lleol neu’r Swyddog Dynodedig Diogelu.

Rolau NAD YDYNT fel arfer yn Bodloni’r Meini Prawf Cychwynnol

Nid yw’r rolau hyn fel arfer yn cynnwys cyswllt â phlant neu oedolion sy’n wynebu risg ac maent yn annhebygol o ddod o fewn gweithdrefnau Adran 5:

• Swyddi gweinyddol neu gefn swyddfa yn unig heb unrhyw gyfrifoldebau diogelu (e.e. cyllid, Adnoddau Dynol, cymorth TG).
• Contractwyr neu gyflenwyr heb unrhyw gyswllt uniongyrchol nac anuniongyrchol (e.e. cynnal a chadw adeiladau y tu allan i oriau gweithredol).
• Rolau sydd wedi’u cyfyngu i lywodraethu neu oruchwyliaeth heb gyswllt gweithredol (oni bai fod y cyfrifoldebau diogelu’n glir).
• Swyddi lle mae honiadau’n ymwneud ag arfer sefydliadol neu ansawdd gwasanaeth yn unig, nid ymddygiad unigol.

Sylwer: Os yw unrhyw honiad yn awgrymu risg y gellir ei throsglwyddo neu’n bodloni un o’r Pedwar Meini Prawf Trothwy, gall Adran 5 fod yn berthnasol o hyd.

Dylech bob amser ystyried y cyd-destun a gofyn am gyngor gan Swyddog Dynodedig yr Awdurdod Lleol/Swyddog Dynodedig Diogelu.